ΧΥΤΑ Νάξου, ένα «δύσκολο» έργο σε λειτουργία

ΧΥΤΑ Νάξου
ΧΥΤΑ Νάξου

Ο Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων Νάξου, ένα από τα σημαντικότερα έργα προστασίας του περιβάλλοντος στις Κυκλάδες, ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία από τον περασμένο Φεβρουάριο. Το έργο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2007-2013, με προϋπολογισμό 4,9 εκ. ευρώ και του Επιχειρησιακού Προγράμματος Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020 με προϋπολογισμό 3,5 εκ. ευρώ και συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής και πόρους του ελληνικού δημοσίου.

 

Το έργο

Ο ΧΥΤΑ Νάξου κατασκευάστηκε σε έναν χώρο συνολικής έκτασης 170 στρεμμάτων, καταλαμβάνοντας τα 44 από αυτά. Έχει μέση ετήσια δυναμικότητα 15.450 τόνους αστικών στερεών αποβλήτων και σχεδιάστηκε για να λειτουργήσει για 20 χρόνια, με δυνατότητα την 20ετία αυτή να δεχτεί συνολικά 463.500 κυβικά μέτρα αποβλήτων. Το έργο εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη 2007-2013 τον Φεβρουάριο του 2012, με δικαιούχο την Εγνατία Οδό ΑΕ και η σύμβαση υπογράφτηκε τον Μάιο του 2014. Ο συνολικός του προϋπολογισμός έφτασε τα 10,4 εκ. ευρώ, από τον οποίο ένα μέρος θα μεταφερθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη 2014-2020, ενώ ένα μέρος των απαλλοτριώσεων πληρώθηκε από τον εθνικό προϋπολογισμό.

Πρόκειται για ένα έργο τεράστιας σημασίας για την περιβαλλοντική αναβάθμιση της Νάξου και των τεσσάρων μικρών νησιών που υπάγονται στον Δήμο Νάξου (Ηρακλειά, Δονούσα, Σχοινούσα και Κουφονήσια), δεδομένου ότι ο ΧΥΤΑ δέχεται τα απορρίμματα και των πέντε νησιών, ενώ παράλληλα ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση των 11 Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (7 στη Νάξο και 1 σε καθένα από τα μικρά νησιά), οι οποίοι λειτουργούσαν παράνομα.

 

Το ιστορικό

Η κατασκευή του ήταν κάθε άλλο παρά εύκολη, καθώς παρουσιάστηκαν πολλά προβλήματα και αντιδράσεις που δημιούργησαν σοβαρές καθυστερήσεις, όπως η αίτηση ακύρωσης κατά της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου για την κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης των εκτάσεων όπου κατασκευάστηκε το έργο, η οποία τελικώς δεν έγινε αποδεκτή από το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά, η μη έγκαιρη παρακατάθεση των αποζημιώσεων για τις απαλλοτριώσεις και οι σημαντικές ζημιές που υπέστη το έργο από ακραία καιρικά φαινόμενα στις αρχές του 2016. Ωστόσο, τα προβλήματα ξεπεράστηκαν χάρη στη συνεργασία ανάμεσα στην Περιφέρεια, τον Δήμο, την Εγνατία Οδό ΑΕ και τον ανάδοχο, για να φτάσει το έργο στην ολοκλήρωσή του και την έκδοση από την Περιφέρεια της απόφασης που έδωσε το πράσινο φως για τη λειτουργία του.

Το έργο όχι μόνο βάζει τέλος στην περιβαλλοντική υποβάθμιση των πέντε νησιών, η οποία συνεπάγεται υπέρογκα πρόστιμα για τον Δήμο και τη Χώρα, αλλά, επιπλέον απέτρεψε τον κίνδυνο, ο τελευταίος ενεργός Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων στη θέση Τίμιος Σταυρός, να υποστεί κατολίσθηση από μια έντονη βροχόπτωση ή από άλλη αιτία και τόνοι σκουπιδιών να καταλήξουν στη θάλασσα και από εκεί σε παραλίες των νησιών.

Παράλληλα, όπως προαναφέρθηκε ολοκληρώθηκε και η αποκατάσταση των 11 ΧΑΔΑ. Έργο προϋπολογισμού 2,7 εκ. ευρώ, που χρηματοδοτήθηκε και αυτό από το ΕΠ ΠΕΡΑΑ, που έδωσε τέλος στην παράνομη λειτουργία των χωματερών αυτών και τη συνεχή υποβάθμιση του περιβάλλοντος, αλλά και την οικονομική αιμορραγία της χώρας λόγω των υπέρογκων προστίμων που ήταν υποχρεωμένη να καταβάλλει. Με τους πόρους αυτούς έγινε και η εγκατάσταση ενός Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων σε καθένα από τα 5 νησιά, προκειμένου να γίνεται η συγκέντρωση των απορριμμάτων και στη συνέχεια η μεταφορά τους στον ΧΥΤΑ.

 

Εγκαίνια

Το έργο εγκαινιάστηκε τον Φεβρουάριο από τον Περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο και τον Δήμαρχο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων Μανώλη Μαργαρίτη. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στην ομιλία του ο Περιφερειάρχης «Ίσως κάποιοι να αμφέβαλαν ότι το έργο θα προχωρούσε και θα έμπαινε σε λειτουργία, όταν πριν χρόνια ξεκινούσε ο σχεδιασμός του. Η κατασκευή του ήταν κάθε άλλο παρά εύκολη και παρουσιάστηκαν πολλά προβλήματα που δημιούργησαν καθυστερήσεις. Το γεγονός ότι είμαστε σήμερα εδώ, είναι η απόδειξη ότι πιστέψαμε σε αυτό και ότι αυτό που χρειαζόμαστε, αυτό που χρειάζεται πρωτίστως η χώρα μας, είναι η αφοσίωση στον στόχο, η συνεργασία και η σκληρή δουλειά. Η λειτουργία του ΧΥΤΑ σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη Νάξο και τα γύρω νησιά, όχι μόνο γιατί βάζει τέλος στον εφιάλτη της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, αλλά και γιατί από εδώ και εμπρός οφείλουμε να αλλάξουμε νοοτροπία στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων».